Mózg trójdzielny

January 11, 2008

Z punktu widzenia anatomicznego i funkcjonalnego mózg można podzielić na trzy główne części: pień mózgowy, układ limbiczny i kora mózgowa.
Pień mózgowy zawiera liczne komórki i struktury nerwowe, koordynujące funkcje, zwane neurowegetatywnymi, a więc takimi, które zapewniają przetrwanie organizmu: dotyczy to temperatury ciała, rytmu serca i oddechu, ruchów układu trawiennego itd.
Układ limbiczny to mózg emocji. Hipokamp, szczególna część tego układu, jest również zaangażowany w proces zdobywania nowych umiejętności. Na przykład osoba, której usunięto operacyjnie obydwa hipokampy, nie będzie zdolna do uczenia się nowych rzeczy. Dla złagodzenia ciężkich przypadków epilepsji dokonuje się czasami takiej dwustronnej operacji.
I wreszcie kora mózgowa, owa zewnętrzna warstwa, ułożona w liczne zwoje, pełniąca funkcje nazywane wyższymi. Liczba i głębokość tych zwojów mózgowych z punktu widzenia neurologicznego odróżnia człowieka od zwierzęcia.
System nerwowy jest tak zorganizowany, że każdy bodziec po¬chodzący z peryferii, czyli od zmysłów - dotyku, wzroku, słuchu -musi przejść przez pień mózgowy, szczególnie przez część zwaną tworem siatkowatym i przez układ limbiczny, zanim dojdzie do kory mózgowej, gdzie najprawdopodobniej odbywają się procesy intelek¬tualne.
W pewnym okresie niektórzy badacze uważali, że twór siatkowaty jest siedzibą świadomości. W istocie można tu raczej mówić o budzeniu percepcji zmysłowej.
Twór siatkowaty działa trochę na zasadzie filtru czy bariery, przepuszczającej jedynie istotne informacje, ważne czy warte zainteresowania. Przed przeczytaniem nastęych zdań nie jesteście pewnie świadomi, drodzy Czytelnicy, co się dzieje z waszą prawą stopą ubraną w skarpetkę. Ale teraz, kiedy zainteresowanie zostało obudzone, a przynajmniej kiedy informacja dochodząca z prawej stopy wydaje się w danym momencie znacząca, uświadamiacie ją sobie w pełni. To właśnie twór siatkowaty decyduje, czy jakaś informacja dochodzi czy nie dochodzi do kory mózgowej, a więc czy dociera, czy też nie dociera do naszej świadomości.
Weźmy przykład. Kiedy śpimy, pociąg może przejechać w szybkim tempie kilkaset metrów od naszego domu i nie obudzić nas, podczas gdy lekki szmer klamki poruszanej przez intruza najpewniej postawi nas na nogi.

Rownież, kiedy szukamy jakiegoś nazwiska w spisie telefonów lub określonego słowa w książce, nasze oczy napotykają setki nazwisk i słów, ale zatrzymują się jedynie na tym, którego szukamy. To twór siatkowaty w ten sposób filtruje otrzymywane informacje, zatrzymując się na tej, która z jakichś powodów wydaje się ważna.

Posted in koncentracja, mózg, uczenie się